คริสตจักรเมืองนะบ้านจองคำ : จากการคัดแยกขยะ สู่การเรียนรู้เพื่อดูแลธรรมชาติ
เยาวชนอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ที่มาของปัญหา
ชุมชนเมืองนะบ้านจองคำเผชิญปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมหลายด้าน ได้แก่ ขยะ การใช้สารเคมี การตัดไม้ทำลายป่า และปัญหาฝุ่น PM2.5 ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน คริสตจักรจึงเริ่มต้นจากสิ่งใกล้ตัว โดยพัฒนาจากกิจกรรม 5 ส. และการเก็บขยะ มาสู่การคัดแยกขยะภายในคริสตจักร เพื่อสร้างความตระหนักและให้เด็ก ๆ ได้เรียนรู้การดูแลสิ่งแวดล้อมจากการลงมือทำจริง
จุดประสงค์
- โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนของคริสตจักร ได้ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีความรู้และจิตสำนึกในการดูแลสิ่งแวดล้อม
- ฝึกการคัดแยกขยะและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
- สร้างความเข้าใจว่า “ขยะ” สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์และสร้างคุณค่าได้
- เปิดพื้นที่ให้เด็กได้เรียนรู้การอยู่ร่วมกับธรรมชาติและภูมิปัญญาของชุมชน
- ช่วยให้เด็กและเยาวชนพัฒนาทักษะที่สามารถต่อยอดไปสู่การสร้างรายได้ในอนาคต
การดำเนินงาน
คริสตจักรดำเนินกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมอย่างหลากหลาย ได้แก่ การคัดแยกขยะ เช่น ขวดพลาสติก ขวดใส ขวดขุ่น ฝา และหลอด โดยได้นำขยะบางส่วนออกไปจำหน่าย และบางส่วนนำกลับมาใช้ทำงานประดิษฐ์ เช่น พวงกุญแจจากซองขนม ดอกไม้จากฝาขวด โมบาย โคมไฟ และ Sea Glass จากขวดแก้ว
นอกจากนั้น ยังมีกิจกรรม เลี้ยงไก่และแหนแดง เพื่อเรียนรู้จักการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและช่วยลดต้นทุน ซึ่งตอนนี้อยู่ระหว่างการพัฒนากิจกรรม มีกิจกรรมเผาถ่านจากเศษไม้ในสวนและไม้จากครัวเรือนในชุมชน เพื่อใช้ประโยชน์จากไม้ที่ถูกตัดและถ่ายทอดความรู้ให้เด็ก ๆ
ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีกิจกรรมการปลูกสมุนไพร การแปรรูปเห็ด การทำน้ำพริก การให้ความรู้ในเรื่องความมั่นคงทางอาหาร การทำสบู่สครับรังไหม การทำปุ๋ยหมัก การทำยาหม่องยาดมด้วย
ผลที่เกิดขึ้น
เด็กและเยาวชนมีทักษะในการคัดแยกขยะ มีความรับผิดชอบ และเห็นคุณค่าของสิ่งของที่เคยคิดว่าเป็นขยะมากขึ้น เด็กเริ่มมีจิตสำนึกในการเก็บขยะและไม่ทิ้งขยะเรี่ยราด พร้อมทั้งได้เรียนรู้การทำงานเป็นกลุ่ม การประดิษฐ์ และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
ในระดับคริสตจักรและชุมชน ทำให้เกิดพื้นที่เรียนรู้ ที่เด็กสามารถสัมผัสธรรมชาติและเรียนรู้จากผู้ใหญ่ในชุมชน อีกทั้งช่วยรักษาพื้นที่สีเขียว ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ยังคงความเป็นธรรมชาติท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของชุมชน
ผู้มีส่วนร่วม
การดำเนินงานเกิดจากความร่วมมือของ เด็กและเยาวชน เจ้าหน้าที่คริสตจักร ผู้ปกครอง ผู้นำชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน เทศบาล และผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชน โดยแต่ละฝ่ายมีส่วนร่วมทั้งด้านการลงมือทำ การสนับสนุนสถานที่ การให้ความรู้ การประสานงาน และการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น
จำนวนผู้ร่วมทำกิจกรรม
กิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมมีเด็กเข้าร่วมตามความสนใจและความรับผิดชอบ โดยเฉพาะเยาวชนในช่วงอายุประมาณ 8–15 ปี ได้แก่
- คัดแยกขยะและงานประดิษฐ์ : ประมาณ 10 คน
- เลี้ยงไก่ : ประมาณ 2 คน
- เผาถ่าน : ประมาณ 5 คน
เสียงของเยาวชน
มนภรณ์ เยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมงานประดิษฐ์จากขยะ ได้พูดถึงความประทับใจที่เธอมีต่อกิจกรรมที่ได้เข้าร่วมว่า
“ชอบตอนนั่งตัดเศษพลาสติกกับฝาขวดสีสวย ๆ มาร้อยเป็นพวงกุญแจ สนุกดีค่ะ ได้ออกแบบเอง ทำเสร็จแล้วเอาไปห้อยกระเป๋านักเรียน เท่ดีค่ะ ภูมิใจที่ได้ทำในสิ่งที่แปลกใหม่ และได้ลดขยะ”
เซเว่น ได้เข้าร่วมกิจกรรมเผาถ่าน ได้พูดถึงการเปลี่ยนแปลงของตนเองหลังจากเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ว่า
“เมื่อก่อนเห็นกิ่งไม้ตกอยู่ ก็ปล่อยทิ้งไว้เฉย ๆ เกะกะทางเดิน ก็นำมาเผาให้มันไหม้เป็นขี้เถ้า แต่ก็ไม่เกิดประโยชน์ เดี๋ยวนี้รู้แล้วว่ากิ่งไม้พวกนี้มีค่า เก็บมารวมกันเผาเป็นถ่านใช้ที่บ้านได้ ไม่ต้องเปลืองเงินไปซื้อถ่านครับ”
เช่นเดียวกับโยบ ที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมการเลี้ยงไก่แบบธรรมชาติ ได้พูดถึงประโยชน์ที่ได้รับว่า
“เมื่อก่อนกินข้าวเหลือก็เททิ้งเป็นขยะเน่าเหม็น เดี๋ยวนี้ไม่ทิ้งแล้วครับ เอามาให้ไก่กินแทน เศษอาหารในบ้านก็น้อยลง แล้วยังได้ไข่ไก่มากินทุกวันด้วยครับ ได้ฝึกเลี้ยงไก่ด้วยวิธีธรรมชาติ ได้เกี่ยวหญ้าให้ไก่กิน ได้ซอยต้นกล้วยให้ไก่กินด้วยครับ”
ก้าวต่อไป
คริสตจักรมีเป้าหมายในการพัฒนาพื้นที่ให้เป็น แหล่งเรียนรู้ด้านธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น สวนสมุนไพร และต่อยอดผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือใช้สู่ตลาดชุมชน ถนนคนเดิน รวมถึงการทำคลิปและไลฟ์สด เพื่อให้เด็ก ๆ ได้พัฒนาทักษะและเกิดความภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง
จากการคัดแยกขยะเล็ก ๆ ในคริสตจักรเมืองนะ สู่การสร้างคนรุ่นใหม่ที่เห็นคุณค่าของธรรมชาติและพร้อมส่งต่อการดูแลสิ่งแวดล้อมให้กับคนรุ่นต่อไป
ผู้ให้สัมภาษณ์ : นางสาว รัตติกาล ภักดีวัชระคุณ ผู้ประสานงานโครงการพัฒนาเด็กเมืองนะ (TH0973)
กิจกรรมในโครงการ
มูลนิธิดรุณาทร
57/7 ซอย 3 ถนนทุ่งโฮเต็ล ตำบลวัดเกต อำเภอเมือง
จังหวัดเชียงใหม่ 50000
โทรศัพท์ : 053 266 426 ถึง 9
Email : cithpr@gmail.com